1. Εισαγωγή

2. Ουρολογία από ιδιώτες

3. Ουρολογία στα Νοσοκομεία

4. Γενικά

Εισαγωγή
Η Ουρολογία, ως ξεχωριστή ειδικότητα της ιατρικής επιστήμης και τέχνης είναι σχετικά νέα. Προτού αποκτήσει ανεξάρτητη οντότητα, υπήρχε μέσα στο πεδίο της Γενικής Χειρουργικής, της οποίας αποτελεί και κλάδο.
Το επιστητό της οριοθετείται στις χειρουργικές παθήσεις του Ουροποιητικού Συστήματος αμφοτέρων των φύλων και στις χειρουργικές παθήσεις του Γεννητικού Συστήματος του ανδρικού φύλου.
Φαίνεται ότι η νέα αυτή ειδικότητα κατ’ αρχήν δημιουργήθηκε στην Γαλλία και αμέσως μετά σε άλλες χώρες.

Η Ουρολογία από ιδιώτες
Στην Θεσσαλονίκη, οι ουρολογικές παθήσεις αντιμετωπίζοντο από τους γενικούς χειρουργούς, ανάλογα με τις σχετικές γνώσεις και την εμπειρία τους. Δυσκολότερα και πιο εξειδικευμένα περιστατικά κατευθύνοντο στην Αθήνα ή στο εξωτερικό.
Ο πρώτος ειδικός ουρολόγος που εγκαταστάθηκε στην πόλη μας προερχόμενος από Γαλλία ήταν ο Μανθόπουλος Γεώργιος το 1926 και ίδρυσε την Ουρολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Άγιος Δημήτριος» ή «Δημοτικό», ενώ συγχρόνως παρείχε τις υπηρεσίες του και σε διάφορες κλινικές της πόλης. Σχεδόν σύγχρονός του, ειδικευθείς και αυτός στην Γαλλία ήταν ο Πολυχρονιάδης Χαρίλαος, που απασχολείτο κυρίως εις το ιδιωτικό του ιατρείο και εις το ΙΚΑ.
Από τις αρχές της 10ετίας του 1940 σιγά-σιγά εγκαταστάθηκαν και άλλοι ουρολόγοι, που άνοιξαν δικές τους ουρολογικές κλινικές, όπως ο Κουκοράβας Χρήστος και ο Αθανασιάδης Πασχάλης. Στην συνέχεια πλειάδα ουρολόγων, που είχαν ειδικευθεί σε διάφορα κέντρα (Γαλλία, Γερμανία, Αμερική, Αγγλία, Αθήνα, Θεσσαλονίκη) ήρθαν στην Θεσσαλονίκη και εξασκούσαν την ειδικότητά τους στα ιδιωτικά τους ιατρεία, σε διάφορες ιδιωτικές κλινικές της πόλης, σε νοσοκομεία και βαθμιαία στελέχωσαν και διεύθυναν ουρολογικές κλινικές που ιδρύοντο σε διάφορα δημόσια νοσοκομεία.

Η Ουρολογία στα Νοσοκομεία

Νοσοκομείο Αγ. Δημήτριος
Η πρώτη ουρολογική κλινική στην Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε στο Δημοτικό Νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος», το έτος 1926. Πρώτος διευθυντής της και πρώτος ουρολόγος στην Θεσσαλονίκη υπήρξε ο Μανθόπουλος Γιώργος, ο οποίος παρέμεινε διευθυντής μέχρι το έτος 1964. «Γεννήθηκε το 1890 στις 40 Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης, όπου και τελείωσε το Γυμνάσιο. Πήρε το πτυχίο της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικεύθηκε στο Monpelier της Γαλλίας. Διετέλεσε Αναπληρωτής Καθηγητής στο Νοσοκομείο Necker του Παρισιού και Αξιωματικός του Γαλλικού Στρατού. Κατά την εδώ παραμονή του εξεπαίδευσε πλειάδα ουρολόγων. Υπήρξε πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Απεβίωσε το 1969».
Μετά τον Μανθόπουλο προσωρινός διευθυντής της κλινικής ανέλαβε ο Αηδονόπουλος Θεόδωρος (1964-1969) και στην συνέχεια διευθυντές διετέλεσαν οι: Δερματάς Ιωάννης (1965-1969)
Παπαδόπουλος Δημήτρης (1969-1977)
Προσωρινός διευθυντής για έναν περίπου χρόνο ο
Σεφεριάδης Γεώργιος (1986-1987) και εν συνεχεία οι:
Βακαλόπουλος Κωνσταντίνος (1987-1989)
Παπαζαφειρίου Γεώργιος (1989-2002
Ιωσηφίδης Νικόλαος (2002-2005)
Χρυσογονίδης Ιωάννης (2006-σήμερα)

Ιπποκράτειο Νοσοκομείο
Στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ουρολογική κλινική αναπτύχθηκε το έτος 1956 με πρώτο διευθυντή της τον μετέπειτα καθηγητή
Χατζηχρήστου Γεώργιο (1956-1972). Στην συνέχεια διευθυντές διετέλεσαν οι:
Γαγανάκης Ιωάννης (1973-1993)
Βακαλόπουλος Κωνσταντίνος (1993-2002)
Ρώμπης Βασίλειος (2002-σήμερα)

Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς» ή «Κεντρικό»
Η ίδρυση ουρολογικής κλινικής ή όπως ονομάστηκε «Κλινική Ουροποιητικών Οργάνων» στο τότε Κεντρικό Νοσοκομείο έγινε το έτος 1962 και αποτέλεσε σοβαρό σταθμό στην Ουρολογία της Θεσσαλονίκης, διότι συγχρόνως δημιουργήθηκε έδρα Ουρολογίας στο Πανεπιστήμιο και η κλινική αυτή ήταν Πανεπιστημιακή. Ο πρώτος καθηγητής Ουρολογίας ήταν ο Μαλαμίτσης Βασίλειος, που ήταν και διευθυντής της κλινικής από το 1962 έως το 1968.
Από το 1968 έως το 1972 η διεύθυνση της κλινικής είχε ανατεθεί στον καθηγητή της παιδοχειρουργικής Πετρόπουλο, η δε κλινική λειτουργούσε με τους ευρισκομένους στην κλινική υφηγητές. Ο επόμενος ουρολόγος διευθυντής της κλινικής ήταν ο καθηγητής Χατζηχρήστου Γεώριγος από το 1972 έως το 1990. στην συνέχεια διευθυντές υπήρξαν οι:
Καθηγητής Καλινδέρης Αθανάσιος (1990-2000)
Καθηγητής Γιαννακογιώργος Κωνσταντίνος (2000-2003)
Καθηγητής Ραδόπουλος Δημήτριος (2003-σήμερα).

424 ΓΣΝΕ
Ο πρώτος στρατιωτικός ουρολόγος που υπηρέτησε στο Νοσοκομείο ήταν ο Τζιφόπουλος Πάρις, ο οποίος έβαλε τις βάσεις της ίδρυσης της Ουρολογικής Κλινικής τα έτη 1958-1959. Ο ίδιος, το έτος 1962-1963, ενώ υπηρετούσε στην τότε λειτουργούσα υγειονομική μονάδα 272 ΗΣΝΔ, που ήταν εγκατεστημένη στο κτίριο που σήμερα στεγάζεται η Νομαρχία, εκάλυπτε ουρολογικά και το Νοσοκομείο.
Τακτικά η ουρολογική κλινική άρχισε να λειτουργεί από το έτος 1964 με πρώτο διευθυντή της τον Ζερβάκη Ανδροκλή μέχρι το 1970.
Οι επόμενοι διευθυντές ήσαν οι:
Κολιάκος Ανδρέας (1970-1971)
Τσάλεζας Σωτήριος (1971-1974)
Αντωνίου Δημήτριος (1974-1981)
Διαμαντόπουλος Ευάγγελος (1981-1982)
Αντωνίου Δημήτριος (1982-1984)
Διαμαντόπουλος Ευάγγελος (1984-1985)
Κολιάκος Ανδρέας (1985-1988)
Κιούπιολης Γεώργιος (1988-1995)
Χριστοδούλου Σωτήριος (1995-1996)
Κιούπιολης Γεώργιος (1996-1999)
Σαρήπουλος Δημήτριος (1999 – σήμερα)

Θεαγένειο Α.Ν.Θ.
Η ουρολογική κλινική του προκειμένου ιδρύματος ανεπτύχθη το 1976 από τον Υφηγητή κ. Βούρο Δημήτριο. Επειδή το νοσοκομείο, ως γνωστόν, αποτελεί Ογκολογικό κέντρο και η κλινική ανέπτυξε περισσότερο την Ουρογεννητική Ογκολογία. Μετά την αποχώρηση του κ. Βούρου το 1986 την διεύθυνση της κλινικής ανέλαβε ο κ. Βακαλίκος Ιωάννης μέχρι το 2004 και ο Πεφτουλίδης Σάββας από το 2004 έως σήμερα.

Β’ Νοσοκομείο ΙΚΑ «Παναγία»
Εις το Β’ Νοσοκομείο ΙΚΑ, που προηγουμένως ήταν η ιδιωτική κλινική «Παναγία» ιδρύθηκε Ουρολογική Κλινική το έτος 1977. Πρώτος διευθυντής ήταν ο κ. Παπαδόπουλος Δημήτριος μέχρι το 1984 και ο επόμενος διευθυντής είναι ο κ. Μπελιβάνης Ιωάννης.

Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου»
Με την έναρξη της λειτουργίας του, το Νοσοκομείο εκαλύπτετο ουρολογικά από τον ουρολόγο Γιακουμέλο Αλέξανδρο. Πλήρη ουροολογική κλινική απέκτησε το 2003, όταν ανεπτύχθη η Β’ Πανεπιστημιακή Ουρολογική Κλινική, που προήλθε από την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική του Νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς» ή «Κεντρικό». Ιδρυτής και διευθυντής ήταν ο καθηγητής Γιαννακογιώργος Κωνσταντίνος, μέχρι το 2004. Σήμερα διευθυντής είναι ο κ. Κατσίκας Βασίλειος.

Γενικά
Από το 1926, όταν ο πρώτος ουρολόγος έφθασε στην Θεσσαλονίκη μέχρι σήμερα ασφαλώς και έχει συντελεσθεί μεγάλη πρόοδος.
Ως θεσμικούς σταθμούς της εξέλιξης μπορούμε να παραδεχθούμε κατ’ αρχήν τις χρονολογίες που ιδρύθηκαν και λειτούργησαν οι αναφερθείσες ουρολογικές κλινικές. Άλλος σταθμός εξέλιξης είναι η ίδρυση της Ουρολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδος το έτος 1964 από τον καθηγητή Μαλαμίτση Βασίλειο, που συμβάλλει στην επικοινωνία των ουρολόγων και στην επιμόρφωση των νεοτέρων συναδέλφων. Η καθιέρωση επίσης των διανοσοκομειακών συνεδρίων από τις κλινικές είναι ένας ακόμη σταθμός εξέλιξης. Αλλά και το γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν επτά Νοσοκομεία που διαθέτουν Ουρολογικές κλινικές, πέντε εκ των οποίων («Άγιος Δημήτριος», «Ιπποκράτειο», «Γ.Γεννηματάς», «Παπαγεωργίου», και Β’ Νοσοκομείο ΙΚΑ) μπορούν να εκπαιδεύουν και να δίνουν πλήρη ειδικότητα σε νέους ουρολόγους και να εκπονούνται διδακτορικές διατριβές με σοβαρά επιστημονικά θέματα, αποδεικνύει περίτρανα ότι το επίπεδο της Ουρολογίας είναι υψηλό και υπάρχει δυναμική για περαιτέρω πρόοδο.
Όμως και ο ιδιωτικός τομέα δεν υστερεί. Παλαιότερες κλινικές και νεότερα μεγάλα συγκροτήματα διαθέτουν άριστα οργανωμένες ουρολογικές κλινικές και πολλοί αξιόλογοι παλαιοί και νέοι ουρολόγοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με μεγάλη επιτυχία.
Η αλματώδης, εξάλλου, πρόοδος σε φαρμακοτεχνικά μέσα, που έχει συντελεστεί κυρίως από την δεκαετία του ’40 και μετέπειτα, έδωσε σε όλες τις ειδικότητες της ιατρικής τεράστια ώθηση και πλούτισε τις διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητές τους. Ειδικότερα για την ουρολογία – και όχι μόνον – μπορούμε να αναφέρουμε συνοπτικά: καθετήρες, ράμματα, διαγνωστικές και θεραπευτικές ουσίες, βελόνες βιοψίας, ψυχρός φωτισμός, κυστεοσκόπια, ενδοσκόπια άκαμπτα και εύκαμπτα, λαπαροσκόπια, υπέρηχοι, laser, μηχανήματα λιθοθρυψίας, τομογράφοι κά.
Στην εξέλιξη της ουρολογίας συνέβαλε επίσης η ανάπτυξη νέων κλάδων και ειδικοτήτων της ιατρικής, με την βοήθεια και συνεργασία των οποίων αυξήθηκε η έκταση, το βάθος και η ποιότητα της επιστημονικής προσφοράς.
Και βέβαια στην όλη πρόοδο και εξέλιξη της Ουρολογίας η Θεσσαλονίκη δεν έμεινε αδρανής, αλλά ακολούθησε «κατά πόδας» την εξελικτική πορεία της.
Ουρολόγοι ιδιώτες, νοσοκομειακοί, πανεπιστημιακοί, που έχουν ειδικευθεί ή έχουν κάνει μετεκπαίδευση στο εξωτερικό διατηρούν την επικοινωνία τους με τα ουρολογικά κέντρα και ενημερώνονται συνεχώς σε μεθόδους και τεχνικές εξελίξεις στο διαγνωστικό και θεραπευτικό πεδίο.
Έτσι, όταν έγιναν οι πρώτες μεταμοσχεύσεις νεφρών στην πόλη μας, οι ουρολόγοι συνεργάστηκαν και συνέβαλαν στην επιτυχία τους.
Η αντιμετώπιση κακοηθών όγκων της ουροδόχου κύστης με την δημιουργία νεοκύστεων πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον καθηγητή Χατζηχρήστου Γεώργιο και συνεχίζεται από τους σύγχρονους ουρολόγους βελτιούμενη με διάφορες τεχνικές.
Η εξωσωματική λιθοθρυψία, που επέφερε μεγάλη μεταβολή στους τρόπους αντιμετώπισης της λιθιάσεως του ουροποιητικού, άρχισε να εφαρμόζεται στην πόλη μας το έτος 1989, όταν ο χειρουργός κ. Σδρόλιας Αθανάσιος εγκατέστησε τον πρώτο λιθοθρύπτη τύπου Dornier, για να ακολουθήσει μετά η εγκατάσταση άλλων παρόμοιων μονάδων
Η εξέλιξη στις χειρουργικές μεθόδους θεραπείας των παθήσεων του προστάτου συντελείται σε πολλά στάδια. Από την παλαιά μέθοδο προστατεκτομής σε 2 χρόνους, που εφαρμοζόταν την δεκαετία του 1940 και προγενέστερα, φθάνουμε στην προστατεκτομή σε έναν χρόνο, με τις διάφορες τεχνικές και παραλλαγές της. Παράλληλα και με την εμφάνιση των διαφόρων ρεζεκτοσκοπίων και των laser εφαρμόζεται η διουρηθρική προστατεκτομή.
Σημαντικό περαιτέρω βήμα προόδου αποτελεί η ριζική προστατεκτομή για καρκίνο του προστάτη, που ήδη διενεργείται σε πολλές κλινικές της Θεσσαλονίκης, την οποίαν πρώτος εφάρμοσε ο κ. Λαμπανάρης Παναγιώτης το 1985.
Άλλη σημαντική βαθμίδα εξέλιξης είναι η λαπαροσκοπική προσπέλαση που σήμερα εφαρμόζεται όχι μόνο για την ριζική προστατεκτομή, αλλά και άλλες ουρολογικές επεμβάσεις. Επιπλέον, πρέπει να τονισθεί η ανάπτυξη της υπο-ειδικότητας της ουρολογίας, η ανδρολογία. Ο κλάδος αυτός έχει αρχίσει σιγά-σιγά να εξελίσσεται από 15ετίας περίπου και σήμερα ευρίσκεται σε υψηλότατο επίπεδο τόσο στο ερευνητικό όσο και στο θεραπευτικό πεδίο. Επιβεβαίωση τούτων αποτελεί η δημιουργία του «ΚΕΣΑΥ», Κέντρου Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας, στο οποίο συνεργάζονται ουρολόγοι κυρίως με άλλους ειδικούς ιατρούς και διευθύνεται από τον Kαθηγητή κ. Χατζηχρήστου Δημήτριο και προσφέρει υπηρεσίες εφάμιλλες των ειδικών κέντρων του εξωτερικού.
Αλλά και σήμερα, 29/11/2006, που το διοικητικό συμβούλιο της Ουρολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδος με πρόεδρο τον κ. Κατσίκα Βασίλειο κάνει τα εγκαίνια της ιδιόκτητης στέγης του, μπορούμε αβίαστα να ισχυριστούμε ότι προστίθεται μία ακόμη ισχυρή συνιστώσα στην ανοδική εξέλιξη της ουρολογίας. Και τούτο διότι, όπως εις της πρόσκληση αναφέρεται, « ο χώρος αυτός θα αποτελέσει αφετηρία για την ευόδωση των στόχων της Εταιρίας και της παροχής όσο το δυνατόν περισσότερων και υψηλότερης ποιότητας ευκαιριών επιμόρφωσης και ενημέρωσης για όλους μας, ιδιαίτερα όμως για την νέα γενιά των Ουρολόγων της Βόρειας Ελλάδας.
Με όσα μέχρι τώρα έχουν αναφερθεί μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι η Ουρολογία στην Θεσσαλονίκη ευρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και ότι τέλος πάντων…να, τραβάει εμπρός!